บทสรุปสาหรับผู้บริหาร

ชื่อผลงาน : รายงานผลการดำเนินงานการส่งเสริมและพัฒนาองค์กรคุณธรรม โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ปีการศึกษา ๒๕๖๔

ชื่อผู้ศึกษา : นายบัญชา เรือนอินทร์ รองผู้อำนวยการโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน 

สังกัด : สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ : 2565

           การรายงานครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อรายงานผลการดำเนินงานการส่งเสริมและพัฒนาองค์กร คุณธรรม โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ประจำปีการศึกษา 2564 ประชากรที่ใช้ในการรายงานได้แก่ คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน จำนวน 13 คน ผู้บริหาร และ คณะครูโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน จำนวน 67 คน และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 - 6 โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ปีการศึกษา 2564 จำนวน 645 คน รวมจำนวน 725 คน โดย มีวิธีการดำเนินการรายงาน 4 ขั้นตอน คือ ขั้นการวางแผน ขั้นการดำเนินงานตามแผนที่วางไว้ ขั้นการประเมินผลการดำเนินงาน และขั้นการพัฒนาแก้ไข เครื่องมือใช้ในการรายงาน คือ แบบสอบถาม แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์ โดยใช้ค่าสถิติ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยและค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เสนอเป็นตาราง ประกอบความเรียงและการสังเคราะห์ความเรียง และการสังเคราะห์เอกสารการดำเนินงานของโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ได้การดำเนินงานการส่งเสริมและพัฒนาองค์กรคุณธรรม โรงเรียนศึกษา สงเคราะห์แม่จัน ประจำปีการศึกษา 2564 ตามแผนแม่บทส่งเสริมคุณธรรมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๕๙ – ๒๕๖๔)

          ผลการดำเนินงานการส่งเสริมและพัฒนาองค์กรคุณธรรม โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ประจำปีการศึกษา 2564 พบว่า

         ตอนที่ 1 การวางแผน (PLAN) การดำเนินการวางแผน การดำเนินงานการส่งเสริม และพัฒนาองค์กรคุณธรรมโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ปีการศึกษา 2564 ตามแผนแม่บท ส่งเสริมคุณธรรมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑ (พ.ศ.๒๕๕๙ – ๒๕๖๔)

          ขั้นตอนที่ 1 องค์กรมีการประกาศข้อตกลง (เจตนารมณ์/ธรรมนูญ/ปฏิญญา) ร่วมกันของ ผู้บริหารและสมาชิกองค์กรที่จะพัฒนาให้เป็นองค์กรคุณธรรม โดยโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ได้ดำเนินการ ยกร่างประกาศเจตนารมณ์ความร่วมมือการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรมอย่างครบวงจร ของโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ประจำปีการศึกษา 2564 ประกาศเจตนารมณ์ความร่วมมือ การขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรมอย่างครบวงจร ของโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ประจำปีการศึกษา 2564 และนักเรียนโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ได้ร่วมกันลงนามรับรองการประกาศเจตนารมณ์ฯ ดังกล่าว โดยโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ได้ประชาสัมพันธ์ในสื่อสังคมออนไลน์ของโรงเรียนให้กับ ชุมชน และสังคมได้รับทราบโดยทั่วกัน

           ขั้นตอนที่ 2 องค์กรมีการกาหนดคุณธรรมเป้าหมาย “ปัญหาที่อยากแก้” และ “ความดีที่ อยากทา” ที่สอดคล้องกับปัญหาคุณธรรมขององค์กรหรือคุณธรรม ๔ ประการ พอเพียง วินัย สุจริต จิตอาสา โดยโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน มีข้อมูลการวิเคราะห์ปัญหาที่อยากแก้ ความดีที่อยากทำ คือ ปัญหาที่อยากแก้ ได้แก่ การขาดแคลนสถานที่ในการทิ้งขยะ การมีพื้นที่ในการพัฒนาแหล่งการ เรียนรู้ด้านเศรษฐกิจพอเพียงไม่เพียงพอต่อปริมาณของผู้เรียน และการขาดแคลนสถานบริการด้าน การเงินในสถานศึกษา และปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรมจากการขาดความ ตระหนักรู้ถึงการเห็นคุณค่าของการจัดการเชิงพื้นที่ และสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน พฤติกรรมผู้เรียนบาง กลุ่มค่อนข้างมีทัศนคติด้านการแบ่งปันที่น้อย มีพฤติกรรมความเห็นแก้ตัว ปัญหาการแบ่งแยกทาง วัฒนธรรม และถูกกลืนด้วยกระแสวัฒนธรรมจากการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลกาภิวัตน์ ผู้เรียน กระทำความผิดทางไซเบอร์ และอาจถูกการช่อโกงจากการทำธุรกรรมออนไลน์ และปัญหาการพัฒนา ด้านความมีระเบียบวินัย ความสะอาด ความตรงต่อเวลา ความสุภาพ และการพัฒนาจิตด้วยการทำสมาธิที่ไม่เต็มที่มากนักซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการอยู่ร่วมกันในสถานศึกษาที่เป็นโรงเรียนประจำ และมี ผลกระทบต่อการดำรงชีวิตในโรงเรียนที่ต้องเน้นเอกภาพในการจัดการ

          สำหรับความดีที่อยากทำ ประกอบด้วย การน้อมนำศาสตร์พระราชา และหลักปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียงมาพัฒนาความดี การพัฒนาความมีจิตสาธารณะ เอื้อเฟื้อ และแบ่งปันต่อผู้อื่น และ สังคม การส่งเสริมและสืบสานวัฒนธรรมชนเผ่า การพัฒนาความสุจริตผ่านการพัฒนาของเทคโนโลยี สารสนเทศและการพัฒนาหลักความดีสากลให้กับคณะผู้บริหาร คณะครู ผู้เรียน และชุมชน

           ขั้นตอนที่ 3 องค์กรมีการจัดทำแผนการดำเนินงานด้านส่งเสริมคุณธรรมและจัดบุคลากร/ ทีมงาน ผู้รับผิดชอบการดำเนินงานส่งเสริมคุณธรรมในองค์กรตามประเด็นคุณธรรมเป้าหมายองค์กรโดย โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ได้ดำเนินการจัดทำแผนการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์โรงเรียนคุณธรรม สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน อย่างครบวงจร ของโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ประจำปีการศึกษา 2564 โดยมีโครงการตามแผน จำนวน 9 โครงการงบประมาณรวมทั้งสิ้น 280,560 บาท ( สองแสนแปดหมื่นห้าร้อยหกสิบบาทถ้วน) ประกอบด้วย โครงการการจัดตั้งฐาน การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โครงการ school bird โครงการ สวนพฤกษศาสตร์ โรงเรียน โครงการ ส่งเสริมการมีภาวะผู้นาผู้ตามที่ดีเพื่อพัฒนาตนเองและสังคมบนพื้นฐานระบอบ ประชาธิปไตยอันมีพระมากษัตริย์ทรงเป็นประมุข โครงการสานฝันสู่นัมเบอร์วัน โครงการ Interact Club สร้างสรรค์กิจกกรมเพื่อสังคม โครงการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรมอย่างครบวงจร โครงการ พัฒนาศูนย์โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯและเศรษฐกิจพอเพียงและโครงการพัฒนางาน อนุรักษ์ชนเผ่า

           ตอนที่ 2 การดำเนินงานตามแผนที่วางไว้ (DO) โดยดำเนินการตามโครงการดำเนินงาน ส่งเสริมและพัฒนาองค์กรคุณธรรมโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จันปีการศึกษา 2564 ตามแผนแม่บท ส่งเสริมคุณธรรมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑ (พ.ศ.๒๕๕๙ – ๒๕๖๔) ขั้นตอนที่ 4 – 6

ขั้นตอนที่ 4 องค์กรมีผลความสาเร็จของชุมชนตามแผนพัฒนาส่งเสริมคุณธรรมในองค์กร ตามคุณธรรมเป้าหมายและแผนงาน ที่กำหนดเป็นระบบและต่อเนื่องมากขึ้น โดยโรงเรียนศึกษา สงเคราะห์ แม่จัน ได้ดำเนินการโครงการตามแผนการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์โรงเรียนคุณธรรมสำนักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน อย่างครบวงจร ของโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ประจำปี การศึกษา 2564 จำนวน 9 โครงการ

          ขั้นตอนที่ 5 องค์กรมีการจัดระบบติดตาม รายงานประเมินผลและจัดกิจกรรมรณรงค์ แลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อพัฒนา ปรับปรุง แก้ไข การดำเนินงานส่งเสริมคุณธรรมในองค์กรอย่างต่อเนื่องโดยโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ได้ดำเนินการจัดระบบติดตาม รายงานประเมินผลและจัดกิจกรรม รณรงค์แลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อพัฒนา ปรับปรุง แก้ไข การดำเนินงานส่งเสริมคุณธรรมในองค์กรอย่าง ต่อเนื่อง ประกอบด้วย การแต่งตั้งคณะกรรมการนิเทศติดตามขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ขับเคลื่อน โรงเรียนส่งเสริมคุณธรรมในองค์กร จัดทำแผนการนิเทศติดตามขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ขับเคลื่อน โรงเรียนส่งเสริมคุณธรรมในองค์กร คณะกรรมการนิเทศติดตามขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ขับเคลื่อน โรงเรียนส่งเสริมคุณธรรมในองค์กรโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน และจัดประชุมสรุปการนิเทศ ติดตามขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ขับเคลื่อนโรงเรียนส่งเสริมคุณธรรมในองค์กร

          ขั้นตอนที่ 6 องค์กรมีกระบวนการยกย่อง เชิดชู การทาความดีหรือบุคคลผู้มีคุณธรรมใน รูปแบบต่าง ๆ โดยโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ได้ดำเนินการ ยกย่อง เชิดชู การทำความดีหรือ บุคคลผู้มีคุณธรรมในรูปแบบต่าง ๆ โดยโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ได้คัดเลือกองค์กรและบุคคลที่ ทาความดีหรือบุคคลผู้มีคุณธรรมในรูปแบบต่าง ๆ ส่งเข้ารับการรับการคัดเลือกจากหน่วยงานต่าง ๆ และได้รับรางวัลยกย่องเชิดชูเกียรติ จากหน่วยงานต่าง ๆ

           ตอนที่ 3 การประเมินผลการดำเนินงานโครงการส่งเสริมและพัฒนาองค์กรคุณธรรม โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จันปีการศึกษา 2564 (CHECK)

          1. การประเมินผลการดำเนินงานโครงการส่งเสริมและพัฒนาองค์กรคุณธรรม โรงเรียน ศึกษาสงเคราะห์แม่จันปีการศึกษา 2564 จากคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ผู้บริหารและครู โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน พบว่า ผลการดำเนินงานการ ส่งเสริมและพัฒนาองค์กรคุณธรรม ทั้ง 9 ขั้นตอน ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยขั้นตอนที่มี คะแนนเฉลี่ยสูง คือ ขั้นตอนที่ 1 องค์กรมีการประกาศข้อตกลง (เจตนารมณ์/ธรรมนูญ/ปฏิญญา) ร่วมกันของผู้บริหารและสมาชิกองค์กรที่จะพัฒนาให้เป็นองค์กรคุณธรรม รองลงมาได้แก่ ขั้นตอนที่ 3 องค์กรมีการจัดทำแผนการดำเนินงานด้านส่งเสริมคุณธรรมและจัดบุคลากร/ทีมงานผู้รับผิดชอบ การดำเนินงานส่งเสริมคุณธรรมในองค์กรตามประเด็นคุณธรรมเป้าหมายองค์กร และ ขั้นตอนที่ 6 องค์กรมีกระบวนการยกย่อง เชิดชู การทำความดีหรือบุคคลผู้มีคุณธรรมในรูปแบบต่าง ๆ และ ขั้นตอนที่8องค์กรมีการเพิ่มประเด็นคุณธรรมเป้าหมาย ในมิติการนำหลักศาสนาหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงและวิถีวัฒนธรรมมากำหนดเป็นปัญหาที่อยากแก้ ความดีที่อยากทำ เพิ่มเติมจาก คุณธรรมอื่น ๆ อย่างชัดเจนตามลำดับ

          ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมในการดำเนินงานการส่งเสริมและพัฒนาองค์กรคุณธรรม ตามความ คิดเห็น ของผู้ตอบแบบสอบถาม ให้ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม ได้แก่ โรงเรียน ควรมีการทำกิจการการส่งเสริมและพัฒนาองค์กรคุณธรรมที่ต่อเนื่อง และมีการติดตามผลเพื่อการพัฒนาโรงเรียนควรจัดภาพแวดล้อม ให้เหมาะสมกับการส่งเสริมคุณธรรมในองค์กร โรงเรียนควรมีการประชาสัมพันธ์การดำเนินการตาม แผนอย่างต่อเนื่อง มีการประชาสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนกับชุมชนให้มีความเด่นชัดขึ้น โรงเรียนควร สร้างความร่วมมือ และการมีส่วนร่วมของครู และนักเรียนในการดำเนินการส่งเสริมและพัฒนาองค์กร คุณธรรมของโรงเรียน อย่างเต็มกำลัง สามารถเห็นเป็นรูปธรรมตามรูปแบบที่เหมาะสม และส่งเสริม ความประพฤติอยู่ร่วมกันอย่างมีระเบียบ

          3.2 การประเมินผลการดำเนินงานการส่งเสริมและพัฒนาองค์กรคุณธรรม โรงเรียน ศึกษาสงเคราะห์แม่จันปีการศึกษา 2564 จากนักเรียน โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน โดยการ ดำเนินงานการส่งเสริมและพัฒนาองค์กรคุณธรรม ด้านกระบวนการพัฒนาองค์กรคุณธรรม ของ

นักเรียน ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยข้อที่มีค่าเฉลี่ยสูง คือ โรงเรียนมีการอบรม ให้ความรู้ ด้านจริยธรรม คุณธรรมแก่นักเรียนเป็นประจำ รองลงมา คือ นักเรียนมีส่วนร่วมในการลงนามประกาศ เจตนารมณ์โรงเรียนส่งเสริมองค์กรคุณธรรมร่วมกัน โรงเรียนมีการส่งเสริมให้นักเรียนเข้าร่วมกิจกรรม ทางศาสนาในวันสำคัญ และโรงเรียนจัดกิจกรรมทางศาสนาและอบรมคุณธรรมเพื่อให้นักเรียนได้ทา ความดี ในรูปแบบต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง สาหรับข้อที่มีค่าเฉลี่ยต่าที่อยู่ในระดับมากที่สุด คือ นักเรียน มี ส่วนร่วมในการประชุมรับฟังสภาพปัญหาของทุกภาคส่วนในโรงเรียน เพื่อการขับเคลื่อนองค์กร คุณธรรม และโรงเรียนมีการดำเนินการด้านกลุ่มจิตอาสาในการดำเนินงานด้านต่าง ๆ เช่น สาธารณสุข สาธารณประโยชน์และช่วยคนด้อยโอกาส ให้แก่นักเรียน

          สำหรับการดำเนินงานการส่งเสริมและพัฒนาองค์กรคุณธรรม ด้านพฤติกรรมที่ เปลี่ยนแปลง ของนักเรียนในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยข้อที่มีค่าเฉลี่ยสูง คือ นักเรียนยินดีให้ การช่วยเหลือผู้อื่นทุกครั้งที่มีโอกาสเท่าที่จะทำได้ รองลงมา คือ นักเรียนมีส่วนร่วมกับโรงเรียน ใน กิจกรรมการแก้ไขปัญหาด้านอบายมุขต่าง ๆ ของโรงเรียน ได้แก่ ปัญหายาเสพติด ปัญหาการลักขโมย ปัญหาการเล่นการพนัน เป็นต้น สำหรับข้อที่มีค่าเฉลี่ยต่ำที่อยู่ในระดับมากที่สุด คือ นักเรียน รับทราบ การกำหนดคุณธรรมเป้าหมาย “ปัญหาที่อยากแก้” และ “ความดีที่อยากทำ” ของโรงเรียน และ นักเรียนต่อต้านและไม่ส่งเสริมการประพฤติทุจริตทุกรูปแบบของคนในสังคม

            ตอนที่ 4 ขั้นการนำผลการดำเนินงานมาปรับปรุง (ACTION) โดยดำเนินงานการ ดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาองค์กรคุณธรรมโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน

           ขั้นตอนที่ 7 องค์กรมีผลสาเร็จการดำเนินงานขององค์กรตาม “ปัญหาที่อยากแก้” และ “ความดีที่อยากทำ”ตามคุณธรรม พอเพียง วินัย สุจริต จิตอาสาเพิ่มมากขึ้น โดยโรงเรียนศึกษา สงเคราะห์แม่จัน คณะกรรมการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรมอย่างครบวงจรสรุปผลโครงการที่ดำเนินการ ในปีการศึกษา 2564 สอดคล้องกับปัญหาและมีมติกำหนดร่วมกัน และสอดคล้องกับคุณธรรมที่ต้อง พัฒนา หรือความดีที่อยากทำในองค์กร ประกอบด้วย โครงการเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา โครงการแก้ไขปัญหา Social bully โครงการผลิตกลุ่มนักเรียนแกนนำเพื่อการจัดการข่าวปลอม โครงการพัฒนาเยาวชนจิตอาสาด้วยชมรมอินเตอร์แรคท์ และโครงการส่งเสริมภาวะผู้นำ ผู้ตามที่ดี เพื่อพัฒนาสังคม บนพื้นฐานของระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

          ขั้นตอนที่ 8 องค์กรมีการเพิ่มประเด็นคุณธรรมเป้าหมาย ในมิติการนำหลักศาสนาหลัก ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและวิถีวัฒนธรรมมากาหนดเป็นปัญหาที่อยากแก้ ความดีที่อยากทำ เพิ่มเติมจากคุณธรรมอื่น ๆ อย่างชัดเจน โดยโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ได้ดำเนินการ ดังนี้

          โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน โดยคณะกรรมการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์โรงเรียนคุณธรรม อย่างครบวงจรกำหนดโครงการที่จะดำเนินการในปีการศึกษา 2565 ประกอบด้วย โครงการเปิดบ้าน คุณธรรม โครงการเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษา และโครงการวันอนุรักษ์ชนเผ่า

          ขั้นตอนที่9 องค์กรมีองค์ความรู้จากการดำเนินงานองค์กรคุณธรรมสามารถเป็นแหล่งเรียนรู้ และถ่ายทอดขยายผลไปสู่องค์กรอื่นได้ โดยโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน ได้ดำเนินการ โครงการเปิด บ้านคุณธรรม ประจำปีงบประมาณ 2564 ณ ห้องประชุมโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน และ ร่วมกับเครือข่าย ได้แก่ เทศบาลตำบลแม่จัน สถานีวิทยุกระจายเสียง 914 กองร้อยตารวจตระเวน ชายแดนที่ 327 วัดพระธาตุผาเงา วัดศรีบุญเรือง ได้ถ่ายทอดองค์ความรู้ที่ได้จำกการจัดกิจกรรมเปิด บ้านคุณธรรมในสื่อสังคมออนไลน์ทุกแพลตฟอร์มภายใต้งานประชาสัมพันธ์โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน และมีการจัดสัมมนาแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ในการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของผู้เรียน ผ่าน หัวข้อการสัมมนา พุทธธรรมพัฒนาทุนมนุษย์ ทุนมนุษย์พัฒนาชาติอย่างยั่งยืน และมีกิจกรรมส่งเสริม ความสามารถทางด้านคุณธรรมตลอดทั้งกิจกรรม และมีการเพิ่มเติมทักษะอาชีพของวัฒนธรรมชนเผ่า ให้กลุ่มเครือข่ายการพัฒนาคุณธรรมได้เรียนรู้ และสะท้อนปัญหา การพัฒนาองค์กรคุณธรรมนำไปสู่ การปรับปรุงการพัฒนาคุณธรรมของโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จันในปีการศึกษาต่อไป